काठमाडौं । बलपूर्वक राखिने सम्बन्धलाई अप’राध मान्ने कि नमान्ने भन्ने बहस जारी छ । यो बीचमा वैवाहिक सम्बन्धमा ब लपूर्वक स म्बन्ध राखेको आरोप लागेका एक व्यक्तिलाई बिहीबार छत्तीसगढ उच्च अदालतले सफाई दिएको छ । अदालतले भन्यो कि कानूनी रुपमा विवाहित दुई व्यक्तिहरु बीच शा’री’रिक सम्ब’न्ध राख्नु, बलपूर्वक भए पनि अपराध भन्न मिल्दैन भनियो । अदालतले पुरुष विरुद्ध अप्राकृतिक स’ म्बन्धको धारा ३७७ लाई कायम राखेको छ ।
सो आधारको अधीनमा ति व्यक्ति विरुद्ध मु’द्दा जारी रहने भएको छ । एक रिपोर्टका अनुसार ती महिलाले आफ्ना पति र सासुमाथि दाइजो र घरेलु पिडित बनाएको आरोप लगाएकी थिइन् । त्यसबाहेक, महिलाले आ’रोप लगाएकी थिइन् कि उनका पतिले बलपूर्वक अप्राकृतिक सम्बन्ध रा’खेका थिए । यस मु’द्दाको सुनुवाइ गर्दै न्यायाधीश एनके चन्द्रवंशीले विवाहपछि बलपूर्वक राखिएको सम्बन्ध वा पुरुषको तर्फबाट हुने कुनै पनि कार्यलाई अ’पराध भन्न मिल्दैन ।
तर श्रीमतीको उमेर १८ वर्ष भन्दा धेरै हुनुपर्छ । न्यायाधीशले यस प्र’करणमा उ’जुरीकर्ता महिला अभियुक्त पुरुषको कानूनी पत्नी भएको जानकारी दिनुभयो । त्यस्तो अवस्थामा श्रीमानसँग सम्बन्ध राख्नुलाई अ’पराध भन्न मिल्दैन । यदि यो बलपूर्वक वा उनको सहमति बिना गरीएको अवस्थामा पनि त्यसलाई गम्भीर अ’पराध मान्न मिल्दैन् । यो संगै अदालतले पुरुषलाई धारा ३७६ अर्थात ब लपूर्वक सम्बन्ध राखेको आ’रोपबाट मुक्त गरेको छ ।
तर उनीमाथि अप्राकृतिक सम्बन्ध, दाइजो उ’त्पीडनको आ’रोपमा मु’द्दा अझै जारी रहेको छ । वैवाहिक सम्बन्धमा छत्तीसगढ उच्च अदालतको यो फैसला आगामी मु’द्दाका लागी एउटा उदाहरण बन्न सक्छ । तसर्थ, यो फैसला महत्वपूर्ण मानिएको छ । महिला अधिकारकर्मीहरु लामो समयदेखि वैवाहिक सम्बन्ध सम्बन्धी कानुनको माग गर्दै आएका छन् । त्यसको जटिलताको कारण, कुनै सहमति देखिएको छैन । एउटा वर्गको विश्वास छ कि यस्तो कानूनले भारत जस्तै परम्परागत समाजमा नयाँ समस्या सिर्जना गर्न सक्छ ।
प्रकाशित मिति २०७८ भदौ १२ गते शनिवार ०१:३९
